نشریه فرهنگی هنری طلوع

*در جشن جنوبی چشمانت بقعه ای خواهم ساخت تا واژگان متروکم پرواز کند*

بخش آموزشی شعر" 1

نویسنده: حبیب غریبی / الهام عزیزی مقدم | شنبه 2 بهمن 1395 ساعت 15:56



"" بخش آموزشی شعر  ""
نویسنده
سرکار خانوم
حسنا کاشف

ادامه مطلب ؛

با عرض سلام و احترام خدمت اعضای محترم انجمن نیایش
تصویر(قسمت اول)
بعد از بررسی فضای انتزاعی و بحث تصاویر ذهنی، جا داره که در مورد تصویر سازی و نقش بزرگی که در ماندگاری و زیبایی شعر داره با هم مطالبی رو بررسی کنیم.
در ابتدا باید بدانیم که منظور از تصویر و تصویرسازی در شعر چیست. تصویر در لغت به معنای تصور یا عکس منعکس در آب یا آیینه است که در انگلیسی و فرانسه به آن Image می‌گویند.
بدون تردید باید گفت که تخیل صفت عمدة شعر به شمار می‌آید، به طوری که اگر شعر از خیال انگیزی و ابداعات تصویری بی‌نصیب باشد، خشک و بیروح خواهد بود. آرایه های ادبی صور خیال، تشبیهات و استعارات، مراعات النظیر و... تا حد زیادی بر اثر پروازتخیل صورت می‌گیرد.( تأملی بر تصویر و تخیل در شعر دورة مشروطه؛ برات محمدی) تصاویر در ذهن شاعر خلق می‌شوند و عناصر سازنده ی خیال را باید در ماوراء منطق و فلسفه جستجو کرد. نیروی شاعر در برقراری رابطه و منطبق کردن این صور خیال با عواطف است.
"شاعران از دیرباز در تصویر سازی‌ها با تفكر و خلاقیت خود از حروف بریده و پراكنده، معنی و مفهوم خاص بوجود می‌آوردند و از آن برای بیان مقاصد و اهداف خود استفاده می‌كردند. این شیوة هنری در شعر شاعران انواع بسیار دارد. در بسیاری از كتب بلاغی این شیوه‌ها به عنوان صناعات ادبی مختلف نامگذاری شده و در دوره های مختلف مورد استفاده قرار گرفته است."( شگردهای هنری خاقانی در تصویرسازی حروف و واژگان؛ ناصر نیکوبخت)
پس میتوانیم نتیجه بگیریم که صناعات ادبی و آرایه های ادبی مورد استفاده ی شاعران با تصاویر شعر در رابطه ای تنگاتنگ است.
حال که تا حدودی با تصویرسازی آشنا شدیم و به اهمیت آن پی بردیم، باید بدانیم که نوآوری و خلاقیت در به وجود آوردن تصاویر در شعر بسیار حائز اهمیت است. همان طور که مستحضر هستید با وجود پیشینه ی قدرتمند ادبیات ایران با وجود شاعرانی چون حافظ، سعدی، مولوی، فردوسی و ... استفاده از تصاویر نو و خلاقانه کاری سخت و نیازمند تمرین و ممارست بسیاری است.
در نظر داریم که طی چند هفته با ابعاد بیشمار تصویر پردازی وتصاویر شعری آشنا شویم، پس با توجه به این پس مطلب قسمتی از غزل شاعر بزرگ حافظ را با هم بررسی میکنیم:

خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم
به صورت تو نگاری ندیدم و نشنیدم

اگر چه در طلبت هم عنان باد شمالم
به گرد سرو خرامان قامتت نرسیدم (حافظ؛1382:249)

همان طور که مشاهده میکنیم در این ابیات حضرت حافظ از طبیعت و عناصر موجود در آن برای به تصویر کشیدن معشوق و اندام و اجزای صورت و حالات و صفات او بهره می‌گیرد. بطوریکه در این ابیات خیال نقش نگدار را به صورت سرو خرامان در کارگاه دیده میکشد.(انواع تصویر سازی در شعر حافظ بر مبنای اشیاء و محیط پیرامون؛حسن بساک؛1394)
به این نوع از تصویر سازی که شاعر از طبیعت و عناصر طبیعی در شعر بهره می‌گیرد "طبیعت گرایی" یا "ناتورالیسم" می‌گویند.
طبیعت گرایی در جای خود بحثی وسیع و در خور توجه داره که ان شاالله با جلو تر رفتن بحث با جنبه های مختلف آن بیشتر آشنا خواهیم شد.
به عنوان حسن ختام به چند نمونه ی دیگر از طبیعت گرایی دقت کنید.

گرد لبت بنفشه از آن تازه و تر است
کآب حیات می‌خورد از جویبار حسن (همان؛306)

چه جرم است اینكه هر ساعت ز روی نیلگون دریا
زمین را سایبان بندد به پیش گنبد خضرا

چون در بالا بود باشد به چشمش آب در پستی
چو در پستی بود باشد، به كامش دود بر بالا (دیوان ازرقی هروی، 1)

امیدوارم که مطلب این هفته برای شما بزرگواران مفید بوده باشد .
ارادتمند

یکشنبه 3 بهمن 1395 15:14
Website Alexa Rank Booster

نویسنده

    حبیب غریبی / الهام عزیزی مقدم
    تعداد پست ها: 219

درباره سایت

نمایه من

درباره سایت

به نام پروردگار هستی بخش

با سلام خدمت شما بزرگواران عزیز و مهربانم

مدتی قبل بر آن داشتیم که انجمن ما در تلگرام باشد اما متاسفانه هر بار با یک مشکلی رو به رو بودیم از انجمن طلوع تا به باران و به گروه نیم دری و پنجره تا به محفل ادبی و هنری شاپرک حال نمیدانم این مشکلات بر میگرده به خود بنده یا چیز دیگه ای هست و یا اشخاصی دوست ندارن ما در تلگرام باشیم به هر حال بعد از مدتها آمدیم و سایت را دوباره ساختیم این بار و با برنامه ایی کاملا متفاوت . بانک شاعران جوان . یک سایت که شعرهای انجمن هایی که به هر حال منحل شده را دوباره بازسازی خواهد کرد . و هر شب ما یک شاعر در پست مورد نظر خواهیم داشت . علاوه بر این برنامه ها انجمن نیایش که مدیر اصلی آن خانوم نوران هستن هم ما در آن انجمن و یکی از مدیران خواهیم بودم و اشعار همین طور آن جا هم بازتاب داده خواهد شد و برنامه هفتگی که داریم به صورت مستقیم و کارشناسی شده انجام خواهد گرفت و همین طور اشعار در روزنامه نسل فردا ، یک روزنامه تحلیلی و هنری در اصفهان به مدیریت سرکار خانوم عصمت ورپایی چاپ خواهد شد .


پی نوشت : تمامی پست های مورد نظر در بخش موضوعات سایت دنبال کنید

آدرس صفحه شخصی بنده درتلگرام
شماره تماس
09164772953


habib01367@


آدرس کانال بنده به اسم طاقچه

th1367@


آدرس کانال انجمن نیایش (( که اشعار و نقد بررسی و تحلیل انجا برگزار خواهد شد ))

ghadiminoran@


روزنامه نسل فردا (( اشعار دوستان این سایت و انجمن نیایش در این روزنامه چاپ خواهد شد ))

http://www.nasle-farda.ir/

موضوعات سایت

آخرین عناوین

موضوعات سایت

آخرین عناوین

صفحه اصلی سایت

آرشیو

پیوندها